https://miqat.hajj.ir/ میقات حج fa daily 1 Thu, 22 May 2025 00:00:00 +0330 Thu, 22 May 2025 00:00:00 +0330 https://miqat.hajj.ir/article_252087.html این مقاله به اسرار اعتقادی، عبادی، و اخلاقی – عرفانی زیارت معصومین(علیهم السلام) اشاره دارد.زیارت نقش مهمی در توحید باوری، معاد باوری و شناخت انبیاء الهی و رسالت رسول خدا(ص) و معرفت به جایگاه امامت و نقش امام در هدایت جامعه و مردم بسوی سعادت دارد. زیارت رابطه نزدیک و جدا نشدنی با فروع دین مانند: نماز، زکات، امر به معروف و نهی از منکر دارد و زائر را متوجه این فروع می کند و به او می آموزد که انتظار تاثیر از زیارت بدون عمل به این فروع امیدی پوچ است. قرائت و انس با قرآن و توبه به درگاه پروردگار از دیگر اسرار زیارت در بعد عبادی است.اسرار اخلاقی- عرفانی زیارت عبارتند از : زیارت ذکر است و زائر را به یاد خدا می خواند و نقش غفلت زدائی در زندگی زائر دارد. زیاراتنامه های معصومین(علیهم السلام) انسان را به تسلیم و رضا در برابر پروردگار هدایت می کند. با شناخت زندگی معصومین(علیهم السلام) روحیه زهد و ساده زیستی در فرد تقویت می شود و آرزوهای طولانی فرد را کوتاه و تفکر در آخرت را آسان می سازد. زیارت، زائر را به کسب اخلاق نیک و پسندیده رهنمون می سازد. او را با آداب اجتماعی آشنا می کند و به رعایت حقوق دیگران فرا می خواند. https://miqat.hajj.ir/article_252088.html حج، که عبادتی منحصر به فرد است به دلیل اقتضای شرایط زمان و مکان و دارا بودن محتوای معنوی، عاملی قدرتمند برای ایجاد دگرگونی در زندگی فردی و اجتماعی حج گزاران به شمار می آید. تاکنون در باره دلایل تاثیرپذیری حج گزاران از این مناسک، دیدگاه هایی مطرح شده است. در این تحقیق با بررسی بیانات و پیام های مقام معظم رهبری در باره حج در صدد پاسخ به سوال هستیم که اعمال عبادی حج از دیدگاه مُعَظَّمٌ لَه چگونه می تواند اخلاق و رفتار اجتماعی زائران و حجگزاران را تغییر دهد؟ بررسی آیات و روایات و دیدگاه های حضرت آیه الله خامنه ای در باره حج نشان می دهد، در صورتی که حج گزاران بطور کامل با مبانی معرفتی حج آشنا و از احرام تا پایان حج به کلیه دستورات اخلاقی و فقهی آن پایبند باشند، این امکان وجود دارد که در پایان حج تغییر محسوسی در اندیشه و عمل آنان بوجود آید، زیرا موسم حج فرصتی ذی قیمت برای پیوند ایمانی و ارتباطات فرهنگی و اجتماعی با دیگر مسلمانان است و موجب می شود زائران، رفتار خود را کنترل نموده و تعامل متواضعانه همراه با گذشت، مهر و صفا با دیگران داشته باشند و حقوق آنها را محترم بشمارند. موسم حج تمرینی است تا این ارزش های اخلاقی به کلیه جوامع اسلامی نیز گسترش داده شود. https://miqat.hajj.ir/article_252089.html مَعلات نام مهم‌ترین قبرستان شهر مکّه است که در آن، بسیاری از علما و اولیا و حتی حاکمان مسلمان در طول دوره‌های تاریخی مختلف، به خاک سپرده شده‌اند. قبرستان معلات همچنین در دوره‌های اخیر، به جهت وجود قبور و زیارتگاه‌هایی منسوب به شماری از نزدیکان رسول خدا (ص) و شخصیت‌های مقدس صدر اسلام، به مقصد زیارتی مهمی برای حج‌گزاران و زائران مسلمانان تبدیل شده است. در نوشتار پیش‌رو، به روش استقصاء حداکثری و با بهره‌گیری از منابع تاریخی گوناگون همچون تواریخ محلی مکه، سفرنامه‌ها و متون جغرافیایی، تلاش شده است تا ضمن بررسی سیر تاریخی پیدایش گنبدها و زیارتگاه‌های قبرستان معلات، به این سؤال پاسخ داده شود که مهم‌ترین گنبدها و زیارتگاه‌های قبرستان معلات چه بوده است و در چه دوره‌هایی به وجود آمده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که در دوره‌های قدیمی‌تر، در این قبرستان مزارات فراوانی برای زهّاد و اولیا و گنبدهای متعدّدی نیز بر قبور پادشاهان و حاکمان وجود داشته است؛ اما بیشتر آنها در گذر زمان از بین رفته و در مقابل، در دوره‌های متأخر، زیارتگاه‌هایی منسوب به نزدیکان پیامبر (ص) و شخصیت‌های مقدس صدر اسلام شکل گرفته است. https://miqat.hajj.ir/article_252090.html گنبد ائمه بقیع (ع) در مدینه از برجسته‌ترین بناهای اسلامی بود که در دو نوبت توسط وهابیان تخریب شد. با توجه به جایگاه تاریخی و مذهبی این اثر و نیز فقدان آن در عصر حاضر، ضرورت مطالعه دوباره و بازشناسی کالبدی و ویژگی‌های معماری آن بیش از پیش آشکار می‌شود. این پژوهش با رویکردی توصیفی ـ تاریخی و روش تطبیقی، با تکیه بر منابع مکتوب، سفرنامه‌های حج و تصاویر بر جای‌مانده، به بررسی معماری اولیه گنبد ائمه بقیع پیش از تخریب نخست می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد این بنا با پلان هشت‌ضلعی، وجود پیلک‌ها در اضلاع و گنبدی با احتمال قوی از نوع «رُک»، همسانی‌های ساختاری قابل‌توجهی با برج‌های خرقان و گنبد شبلی دماوند ـ دو نمونه شاخص معماری آرامگاهی سلجوقی ـ داشته است. بر این اساس، می‌توان گنبد ائمه بقیع را در تداوم سنت معماری سلجوقی و به‌ویژه سبک رازی ارزیابی کرد. https://miqat.hajj.ir/article_252091.html این پژوهش به بررسی سیر تحول گفتمان تعامل با غیرمسلمانان در مسجدالنبی طی سال‌های ۱۱ تا ۴۰ قمری می‌پردازد. مسجدالنبی در این بازه تاریخی، عرصه تقابل گفتمان‌های مختلف در تعریف ماهیت تعامل با اهل کتاب بود. پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش هاست که گفتمان‌های مسلط بر تعامل با غیرمسلمانان در مسجدالنبی در این دوره چه بود؟ و این گفتمان ها چه تقابلی با یکدیگر داشتند؟ و چگونه بر سازوکارهای قدرت و مشروعیت‌بخشی تأثیر گذاشتند؟ این پژوهش با بهره‌گیری از روش تحلیل گفتمان و با اتکا به چارچوب نظری فوکو در باب صورت‌بندی‌های گفتمانی و نظریه لاکلاو و موف در مورد هژمونی، به تحلیل متون تاریخی و حدیثی دست اول می‌پردازد. بر اساس تحلیل گفتمان متون، یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد در دوره ابوبکر و نیمه نخست عمر، گفتمان «گشودگی دعوتی» با محوریت دال‌هایی چون «هدایت» و «مناظره»، مسجد را به مثابه عرصه مفاهمه تعریف می‌کرد. از نیمه دوم خلافت عمر و سپس کل دوران خلافت عثمان ، گفتمان «نفوذ فرهنگی» با دال مرکزی «اسرائیلیات» و با استفاده از شناورسازی مفاهیمی چون «قصه‌گویی» و «علم اهل کتاب»، به تدریج هژمونی یافت و مرزهای گفتمان پیشین را برهم زد. در دوره علوی، گفتمان «توازن معرفتی» امام علی(ع) به مثابه یک گفتمان ضد-هژمونیک، با برجسته‌سازی دال‌های «صیانت» و «پالایش»، در تقابل با گفتمان نفوذ مسلط در دوره عمر و عثمان قرار گرفت و از طریق کنش‌هایی هم چون بازگشت به «گشودگی دعوتی» همانند زمان پیامبر (ص) و «اخراج قصه‌گویان» به بازتعریف مرزهای هویتی مسجد پرداخت. https://miqat.hajj.ir/article_252092.html در دهه‌های اخیر، فرضیه‌های تجدیدنظرطلبانه درباره خاستگاه جغرافیایی نخستین اسلام، به‌ویژه نظریهٔ «پترا به‌جای مکه» که توسط دن گیبسون مطرح شده، توجه برخی پژوهشگران را جلب کرده است. این مقاله با رویکردی انتقادی و روش‌شناختی، به ارزیابی جنبه‌ای از این فرضیه می‌پردازد و می‌کوشد ضمن تفکیک سطوح مختلف ادعا، اشکالی ساختاری را بر فرضیه پترا وارد کند. روش پژوهش، تحلیل تطبیقی داده‌های قرآنی، منابع اسلامی متقدم، متون غیر‌اسلامی اواخر عهد باستان (سریانی، عبری، یونانی و بیزانسی) و مطالعات جدید تاریخ‌نگاری و جغرافیای مقدس است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که منطقۀ پترا همان زیست‌گاه اصحاب رقیم مذکور در قرآن می‌باشد؛ بنابراین، اصل این‌همانی جغرافیای پترا و البلد الحرام ناموجه است. به این معنی که، بررسی گسترده نام «الرَّقیم» در منابع گوناگون نشان می‌دهد که قرآن، رقیم/پترا را به‌عنوان جغرافیایی مستقل و متمایز از «البلد الحرام» بازتاب داده است، نه جایگزین آن. همچنین، فرضیه پترا با مشکلات تبیینی مهمی چون «چگونگی انتقال مرکز قدسی»، «وجود حافظهٔ جمعی مسلمانان» و نیز «سکوت منابع درون‌دینی» مواجه است؛ و در وضعیت کنونی، جایگاهی فراتر از یک فرضیهٔ قابل بحث در سطح سوم ادعاهای خاستگاه اسلام، ندارد.