میقات حج

میقات حج

حکم رمی جمرات در محدوده توسعه یافته آن از دیدگاه فقه اهل بیت (ع) و فقه حنفیه

نوع مقاله : فقه حج

نویسنده
جامعۀ المصطفی العالمیه
چکیده
الزامی بودن رمی جمرات از دیدگاه فقه‌ اهل‌بیت(ع) و فقه حنفیه، فزونی جمعیت در قرون اخیر، یکی از چالش‌های مناسک اعمال منا است، از طرف دیگر توسعه‌های اخیر که در جمرات صورت گرفته است، ضرورت دارد که حکم رمی جمرات در محدوده توسعه یافته آن از دیدگاه فقه‌ اهل‌بیت(ع) و فقه حنفیه موربررسی قرار بگیرد، از این رو مقاله حاضر در سدد بیان این امر است، نظرات مخالفان و موافقان مورد بررسی قرار گرفت، از آنجای که تعین مواضع عبادت حج، از طرف شارع مقدس است و نظر عرف در اینجا اعتباری ندارد و توقیفی بودن مناسک حج و قاعده بین تخیر و تعین اعلام می‌کند که محدوده سابق باید رمی شود، اگر در محدوده توسعه یافته رمی صورت بگیرد، دلیل بر صحت حکم مشکل است، اگرچه موافقان برای صحت جواز رمی جمرات در محدوده توسعه یافته آن به صدق عرفی و اطلاقات ادله رمی جمرات استدلال کرده‌اند، که بعد از واکاوی؛ صدق عرفی در این مورد اعتبار ندارد بخاطر اینکه تعین مواضع عبادت حج به دوش عرف نیست، همچنان ادله رمی جمرات اطلاق ندارد چون شارع مقدس در مقام بیان محدوده جمرات نیست.اما در شرع مقدس برای این چالش راه حل‌فقهی در نظر گرفته شده است که عبارت از توسعه فاعلی و توسعه زمانی باشد. بنابراین رمی جمرات در محدوده توسعه یافته آن مجزی نیست، در صورت بروز مشکلات و مشقت-های حاصل از فزونی جمیعت، باید به توسعه فاعلی و توسعه زمانی رمی جمرات توجه شود و آن را مورد عمل قرار دهد!
کلیدواژه‌ها
موضوعات

1. ابن ادریس، محمد بن احمد، ۱۴۱۰ق، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، قم، انتشارات اسلامی، چاب دوم.
2. ابن بابویه، محمد بن علی بن بابویه، ۱۴۱۳ق، من لایحضر الفقیه، قم، انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین، دوم.
3. ابن عابدیان، بی تا، حاشیه رد المحتار، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
4. ابن نجیم، زین العابدین بن ابراهیم، ۱۴۳۷ق، الاشباه و النظائر، بیروت، دارالکتب العصریه.
5. افتخاری، علی، ۱۴۲۸ق، آراء المراجع فی الحج علی ضوء فتاوی الإمام الخمینی، تهران، نشر مشعر، اول.
6. انصاری، مرتضی، ۱۴۱۵ق، مطارح الانظار، قم، نشر گنگره بزرگداشت شیخ انصاری، اول.
7. تبریزی، ابو طالب التجلیل، ۱۴۰۴ق، معجم الثقات و ترتیب الطقبقات، قم، نشر اسلامی وابسته به جامعه مدرسین، اول.
8.  حب الله، حیدر، ۲۰۱۰م، بحوث فی الفقه الحج، بیروت ـ  لبنان، مؤسسه الانتشار العربی، اول.
9. حر عاملی، محمد بن حسن، ۱۴۰۹ق، وسائل الشیعة، قم، مؤسسه آل البیت: اول.
10.حسینی شیرازی، سید محمد، ۱۴۰۸، الفقه، بیروت ـ  لبنان، دارالعلوم، دوم.
11.حکیم، سعید، ۱۴۳۳ق، مناسک الحج و العمرة ، بی­جا، دار الهلال.
12.حمیری، عبدالله بن جعفر، ۱۴۱۳ق، قرب الاسناد، قم، مءسسه آل البیت:  اول.
13.خامنه­ای، علی، ۱۴۲۶ق، مناسک الحج، تهران، نشر مشعر، اول.
14.خراسانی، وحید حسین، ۱۴۲۸ق، مناسک الحج، قم، مدرسه الامام باقر العلوم، پنچم.
15.خوئی، سید ابوالقاسم، ۱۴۱۰ق، المعتمد فی شرح المناسک، قم، منشورات مدرسه دار العلم، اول.
16.خوئی، سید ابوالقاسم، ۱۳۷۲ش، معجم الرجال الحدیث و تفصیل الطبقات الرواۀ، بی­جا، بی­نا،
17.سرخسی، ابی بکر احمد بن محمد، ۱۴۲۲ق، المبسوط، بیروت، لبنان، دار احیاء التراث العربی، 1422 اول.
18.سلیمان، ابی داود، سنن ابی داود، ج2، ص159
19. سید بحر العلوم، الفوائد الرجالیه، ج3، ص23
20.سیستانی، سید علی، ۱۴۲۸ق، مناسک حج و ملحقاتها، مکتبۀ فدک، ناشر باقیات، اول.
21. الشعلان، علی بن ناصر، ۱۴۳۱ق، النواز الحج، ریاض، دار التوحید، اول.
22. شوکانی، محمد بن علی بن محمد، بی­تا، نیل الاوطار من أحادیث سید الأخیار شرح منتقی الأخبار، إدراه الطباعۀ المنیرۀ.
23.صافی گلپایگانی، لطف الله ، ۱۴۲۷ق، فقه الحج بحوث استدلالیة فی الحج، قم، دفتر نشر مؤلف.
24.طبرسی، فضل بن حسن، ۱۳۷۲ش، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، نشر ناصر خسرو، سوم.
25.طوسی، محمد بن الحسن، ۱۳۷۳ش، الرجال الطوسی، قم، انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین، سوم.
26.طوسی، محمد بن الحسن، ۱۴۲۰ق، الفهرست، تحقیق عبدالعزیز محقق، قم، مکتبۀ المحقق طباطبایی، اول.
27.طوسی، محمد بن حسن، بی­تا، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت لبنان، دار احیاء التراث العربی.
28.طوسی، محمد بن حسن، ۱۳۸۷ش، الجمل و العقود فی العبادات، مشهد، ناشر دانشگاه فردوسی مشهد، اول.
29.طوسی، محمد بن حسن، ۱۳۶۵ش، تهذیب الاحکام، تهران، دار الکتب الاسلامیۀ، چهارم.
30.طوسی، محمد بن علی بن حمزة، الوسیلة الی نیل الفضیلة، ج1، ص181.
31.الطوفی الصرصری، سلیمان بن عبد القوی، ۱۴۰۷ق، شرح مختصر الروضة، نشر مؤسسه الرسالۀ، اول.
32.عبد الغنی المکی الحنفی، حسین بن محمد، ۱۴۱۹ق، ارشاد الساری الی مناسک  الملا علیّ القاری، بیروت لبنان، دار الکتب العلمیۀ.
33.عبدالله الخمیس، شبکه عنکبوتیه، بحث توسعه احواض جمرات، ص5
34.علامه حلی، حسن بن یوسف، ۱۴۱۲ق، منتهی المطلب فی تحقیق المذهب، مشهد، مجمع البحوث الاسلامیۀ، اول.
35.علامه حلی، حسن بن یوسف، ۱۴۱۴ق، تذکرة الفقهاء، قم، مؤسسه آل البیت، اول.
36.فاضل مقداد، جمال الدین، ۱۴۱۹ق، کنز العرفان  فی الفقه القرآن، قم، مجمع التقریب جهانی مذاهب اسلامی، اول.
37.فناری رومی، محمد بن حمزه، ۱۴۲۷ق، فصول البدایع فی اصل الشرایع، بیروت، دارالکتب الاسلامیۀ.
38.فیاض، محمد اسحاق، ۱۴۱۸ق، تعالیق المبسوطه لعروة الوثقی، قم، نشر عزیزی، اول.
39.قائنی، محمد، ۱۴۲۹ق، المبسوط فی فقه المسائل المعاصره، قم، نشر مرکز فقهی ائمه اطهار، اول.
40.قمی، سید محمد حسینی روحانی، ۱۴۱۹ق، المرتقی الی الفقه الارقی، (الحج) تهران، دار الجلی، اول.
41.  کاسانی، ابی بکر بن مسعود، ۱۴۲۰ق، بدایع الصنایع فی ترتیب الشرایع، بیروت، دار الفکر، اول.
42.کلینی، محمد بن یعقوب، ۱۳۶۳ش، الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چهارم.
43.لمیس خضیر عباس، ۱۴۴۰ق، مبانی احکام مستحدثات الحج عند الامامیة، پایان نامه کارشناس ارشد، دانشگاه کربلا، رشته علوم اسلامی.
44.مجلسی، محمد باقر، ۱۴۰۳ق، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، دوم.
45.مجلسی، محمد باقر، ۱۴۰۶ق، ملاذ الاخیار فی فهم تهذیب الاخبار، قم، نشر کتابخانه آیت الله مرعرشی، اول.
46.محقق حلی، جعفر بن حسن، ۱۴۰۸ق، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، قم، مؤسسه اسماعیلیان، دوم.
47.محقق کرکی، علی بن حسین، ۱۴۱۴ق، جامع المقاصد فی شرح القواعد، قم، مؤسسه آل­البیت:  ، دوم.
48.مکارم شیرازی، ناصر، ۱۳۸۴ش، رمی جمرات در گذشته و حال، قم، مدرسۀ امیر المؤمنین، سوم.
49.نجاتی، محمد سعید، ۱۳۹۳ش، سرزمین منا و مسائل نوپدید، تهران، نشر مشعر، اول.
50.نجاشی، احمد بن علی، ۱۳۶۵ش، رجال نجاشی، قم، انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین، ششم.
51. نجفی، محمد بن حسن، ۱۲۶۶ق، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، بیروت، دار احیآء التراث العربی ، هفتم.
52.نووی، یحیی بن شرف، ۱۴۱۴ق، الایضاح فی الماسک الحج و العمرۀ، ص410.
53.زحیلی، وهبه، ۱۴۱۸ق، الفقه الاسلامی و ادلته، دمشق سوریه، دار الفکر، اول.
54.المدحجی، محمد بن هائل، اثر الزحام فی احکام منی، متلقی الفقهی،
islammessage.com
55. - (www.bin-dehaish.com/wp-content/uploads/2014/11/ مقاله عن الجمرات
- (حج، ج30، ص206؛ مشروع الجسر الجمرات .56 https://ar.wikipedia.org/wiki؛ جسر الجمرات  www.kapl-hajj.org/jamarat_bridge_.php.https: www.momra.gov.sa/about/gamarat.aspx).
57. ابحاث هیئة کبار العلماء، ج3، ص284