فریضه حج بعد از نماز مهم‌ترین فرع دینی است که شارع مقدس بسیار بر آن اهتمام دارد و این مهم، دقت در انجام اعمال آن را طلب می‌کند. یکی از اهم واجبات حج و عمره طواف و بخش جدائی ناپذیر طواف، نماز طواف است که صحت آن علاوه بر شروط عامه و خاصه نماز، منوط به انجام آن در مکان خاص خواهد بود. محقق در این مقاله بر مبنای فقه جواهری و بررسی ادله نقلی از آیات و روایات و اصول مورد نیاز و نیز بهره‌گیری از استنباط فقهیان، به شیوه تحلیل اسناد کتابخانه‌ای موضوعیت مسجدالحرام را واکاوی نموده است. نگارنده ضمن توجه به تفسیر آیه مربوطه و تقسیم روایات باب و برداشت فقهاء، مراد از «من مقام»، «خلف» و «عند» در احادیث را مورد بررسی قرار داده و به این نتیجه دست یافته است که مستفاد از قرآن و اقتضای روایات با توجه به تغییر چند باره مکان مقام، این است که صرفا «خلف مقام ابراهیم ع» در نماز طواف، موضوعیت ندارد بلکه مشروط به وجود آن در مسجد الحرام است. پس بر فرض جابه‌جایی آن به خارج از مسجدالحرام فعلی، باید مسجد الحرام بودن مکان جدید محرز شود.