حج به عنوان یک فریضه اسلامی، نه تنها جنبه‌های عبادی دارد بلکه به عنوان یک کنگره جهانی و محلی برای حل معضلات سیاسی و اجتماعی مسلمانان نیز شناخته می‌شود. این مناسک سالانه، میلیون‌ها مسلمان را از سراسر جهان گرد هم می‌آورد و فرصتی برای تبادل افکار، همبستگی و تعاملات سیاسی و اجتماعی فراهم می‌کند. مقاله حاضر درصدد است کارکرد حج در رفع معضلات سیاسی – اجتماعی مسلمانان را بازشناسی نماید و به بررسی ابعاد مختلف حج و تأثیرات آن بر جامعه اسلامی بپردازد. درواقع این مقاله به این سوال پاسخ می‌گوید که حج چگونه می‌تواند به عنوان یک ابزار مؤثر در رفع معضلات سیاسی و اجتماعی مسلمانان عمل کند و چه کارکردهایی در این زمینه دارد؟ حج به عنوان یک کنگره جهانی، فرصتی برای تجمع مسلمانان از ملیت‌ها و فرهنگ‌های مختلف فراهم می‌آورد که در آن می‌توانند به تبادل نظر و تجربیات بپردازند. این تجمع نه تنها به تقویت هویت اسلامی کمک می‌کند بلکه می‌تواند به ایجاد همبستگی و همکاری میان کشورهای اسلامی منجر شود. این مقاله همچنین به بررسی کارکردهای سیاسی حج، از جمله اعلام مواضع رسمی مسلمانان در برابر چالش‌های جهانی، تأکید بر وحدت اسلامی و تقویت روابط دیپلماتیک میان کشورهای اسلامی می‌پردازد. علاوه بر این، کارکردهای اجتماعی حج شامل تقویت تعاون و همکاری‌های اجتماعی، دستگیری از نیازمندان و افزایش روحیه نیکوکاری نیز مورد توجه قرار گرفته است. در نهایت، مقاله به این نتیجه می‌رسد که حج نه تنها یک فریضه عبادی بلکه ابزاری مؤثر برای رفع معضلات سیاسی و اجتماعی مسلمانان است