1
دکتری تخصصی، مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد، تهران.
2
مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
چکیده
حج به عنوان یک عمل سیاسی - عبادی نقش ویژه‌ای در شکل‌گیری بینش مسلمانان و ارتقای آن دارد. این فریضه مهم را می‌توان نمایشی از اتحاد و قدرت مسلمانان جهان دانست که آنها با حضور منسجم خود در مناسک حج، اتحاد و همبستگی خود را به منصه ظهور می‌رسانند؛ چراکه با بررسی تاریخ صدر اسلام، درمی‌یابیم که مرزبندی‌های اعتقادی و سیاسی - اجتماعی بین مسلمانان و مشرکان در ایام حج صورت می‌گرفت و این حج بود که باعث ارتقای بینش مسلمانان می‌شد. حج به دلیل ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل فراوان در دنیای امروز می‌تواند موجب ارتقای بینش مسلمانان در حوزه‌های مختلف شود. به همین منظور نویسنده در این مقاله با روش کیفی تحلیل اسنادی و با رویکرد توصیفی - تحلیلی تلاش دارد با معرفی شاخصه‌های مهم در ارتقای بینش مسلمانان به بررسی کارکردهای حج در این زمینه بپردازد. پژوهش حاضر نشان می‌دهد فریضه حج با تقویت آگاهی و روشنگری، انتخاب دریچه درست نگاه به تحولات جهان و ارتقای توانایی تحلیل و تفکر، افزایش آگاهی اجتماعی، گسترش روابط اجتماعی و ارتقای همبستگی اجتماعی، ایجاد احساس وظیفه نسبت به مسلمانان و دوری از تعصب و تبعیض موجب ارتقای بینش اجتماعی مسلمانان خواهد شد.
