در این مقاله پس از تبیین مسئله تبلیغ و نقش آن در هدایت فردی و اجتماعی، به بررسی آیات، روایات و مبانی روانشناختی و جامعهشناختی تبلیغ پرداخته میشود و با روش توصیفی- تحلیلی مؤلفههای مؤثر در تبلیغ بر اساس آیات و روایات معرفی میشود. این مقاله درصدد پاسخ به این سؤال است که «چه عواملی برای تبلیغ در کاروانهای حج و زیارت مؤثر است؟» بر اساس پژوهشهای انجام شده چهار عامل نقش کلیدی دارند و در متن مقاله به تفصیل به آنها میپردازیم که عبارتاند از: پیام یا پیامرسان (مبلغ یا روحانی کاروان)، ویژگی پیام، گیرنده یا مخاطب پیام (زائران) و شیوه پیامرسانی.