سفرنامه‌نویسی در مغرب اسلامی سنتی دیرینه است که فراتر از گزارش سفر، بستری برای ثبت روابط علمی، تجربیات دینی و گرایش‌های صوفیانه بوده است. مقاله حاضر به تحلیل سفرنامه حج محمد بن محمد صالح الجودی (م. ۱۹۴۳م)، مفتی قیروان، می‌پردازد که در سال ۱۳۳۱ق/۱۹۱۳م به رشته تحریر درآمده است. این اثر که در آستانه تحولات قرن بیستم و سلطه استعمار بر تونس نگاشته شده، علی‌رغم شرایط سیاسی عصر، با رویکردی غیرسیاسی در چارچوب سنت کلاسیک سفرنامه‌نویسی مغرب اسلامی جای می‌گیرد. پژوهش حاضر ضمن بررسی جایگاه اجتماعی و آثار تراجم‌نگارانه جودی، محورهای اصلی سفرنامه او شامل شبکه علمی عالمان مغربی در مدینه، وضعیت امنیت حجاز و نفوذ فرهنگ تصوف در بلاد اسلامی را گزارشی می‌کند. یکی از بخش‌های برجسته این سفرنامه، گزارش تفصیلی جودی از کتابخانه‌های «عارف حکمت» در مدینه است که در کنار ثبت ساختار اداری این مراکز، فهرستی از برخی از آثار در حوزه‌های تراجم، تفسیر و حدیث را شامل می‌شود. این مقاله با استناد به نسخه تحقیق‌شده سال ۲۰۲۰، نشان می‌دهد که سفرنامه جودی به دلیل ارائه گزارش‌های دقیق از محیط علمی مدینه، وضعیت کتابخانه‌ها و ارتباطات میان‌منطقه‌ای، منبعی حائز اهمیت برای شناخت شبکه علمی جهان اسلام در اوایل قرن چهاردهم هجری است.
