سرمقاله

چکیده

ندارد

کلیدواژه‌ها


سرمقاله‏


حج، تجلّى مکتب، تبلور اسلام و جلوه‏گاه عینى حقایق الهى است.

حج، میعادگاه حضور گسترده امت مسلمان از همه سوى جهان اسلام در «معبد عشق» و میقات عرفان و شعور است براى دست یافتن به هویت راستین و منش والاى انسانى و الهى.

حج، رهیدن از خود، پیوستن بحق، گام نهادن بر هوس و بر آمدن بر ستیغ معرفت است و پیراستن جان از آلودگیهاى گونه‏گون و آراستن به زیبائیها.

حج، تبلور شکوه و تجلّى قدرت امت مسلمان و نمایشگاه حضور همدلان و همراهانى است که ناهمگونى «سیما» را با همگونى «سیرت» پیوند مى‏زنند، تا شعار وحدت را فراتر از شکلها، رنگها و معیارهاى‏

میقات حج، شماره‏1، ص: 2

جغرافیایى و نژادى تحقق دهند و تعالیم آیین وحدت آفرین اسلام را عینّیت بخشند.

حج، این مجمع شگرف، به تعبیر آن قافله سالار بزرگ و فریادگر بى‏بدیل مظلومیت امت، حضرت امام خمینى رضوان‏اللَّه علیه:

«کنگره سراپا سیاست که به دعوت ابراهیم و محمد صلى‏اللَّه علیهما برپا مى‏شود و از هرگوشه دنیا و از هر فجّ عمیق در آن اجتماع مى‏کنند، براى منافع ناس است و قیام به قسط است و در ادامه بت شکنى‏هاى ابراهیم و محمد است، و طاغوت شکنى‏ها و فرعون زدودن‏هاى موسى‏ است ...» (صحیفه نور، ج 20، ص 18)

حاجیان، از آبادیها، شهرها، کشورها و سرزمینهاى دور و نزدیک به «میعاد» مى‏روند، تا «در طواف حرم خدا، که نشانه عشق به حق است دل را از دیگران تهى کنند و در لمس «حجرالأسود» با خدا بیعت بندند، و در صفا و مروه، با صدق و صفا در یافتن محبوب سعى کنند، و با حال شعور و عرفان در مشعرالحرام و عرفان بر اطمینان قلب در

جهت وعده‏هاى حق بیفزایند و در منى به آرزوى‏هاى حقانى دست یابند[1] و ...»

مؤمنان در این سفر به سرزمینى گذر مى‏کنند که، کوهها، دشتها، صحراها، کویها و برزنهایش یکسر خاطره است. خاطره رشادتها، استواریها، راست قامتیها، بلندنگریها، عزت منشى‏ها و صلابت‏هاى مردى از سلاله آدم، سلسله آزادان، رادمردان و آزادى آفرینان، بر ستیغ جایگاه رسالت و نبوت حضرت محمد (ص). و آیینه‏هاى روشن جمال الهى انسانهاى والایى چون:

خدیجه، على، فاطمه، دیگرها و دیگرها.

و همگامان و قله‏سانان در کنار آنان، ایثارگرانى چون حمزه سیدالشهداء، ابوذر، مقداد، سلمان، بلال و عمّار و ...

آنجا هر دو سوى سکّه شکل‏گیرى این انسان را توان دید، در آن سرزمین، سرزمین وحى و تابش انوار حق و زیر همان آسمانى که روزگارى جبرئیل‏امین پیام الهى را به برگزیده‏ترین انسان عصرها و نسلها، پیامبر فرو مى‏خواند، پاک چهره‏گانى را که جز

شرف، رادى، عزت و صلابت در راه حق نمى‏شناختند و فرومایگانى که جز به ناروائیها، ستیزه‏گرى با حق و خیره‏سرى در مقابل تلألؤ ایمان به چیزى روى نمى‏آوردند توان دید ... و این آیا شگفت و تنبه آفرین نیست.

______________________________
(1)- با بهره‏ورى از پیام بلند حضرت امام رضوان‏اللَّه علیه به زائران حج/ 1365.

میقات حج، شماره‏1، ص: 3

سخن کوتاه کنیم ...

حج جلوه همه اسلام است، حقایق و تعالیم آن، عرفان و شناخت آن، تاریخ و فرهنگ آن و ...

و اکنون «میقات»- که خواهد کوشید «میعادگاه» تمام متفکران، عالمان، نویسندگان، شاعران، ادیبان و مورخان و همه آنانى که به فرهنگ بالنده حج مى‏اندیشند، باشد- با حضور فروتنانه خود در خانواده بزرگ مطبوعات، در پى آن است که گامى باشد در بازشناسى «حج» و فرهنگ آن.

«میقات» کوششى است در جهت شناخت دقیق، شامل و همه‏جانبه، تاریخ، فرهنگ و آیین حج و هر آنچه به گونه‏اى به «حج» و سرزمین مکه و مدینه پیوستگى داشته باشد.

«میقات» دست یارى همگان را خواهد فشرد به قلمى یا قدمى و یا به هرآنچه در این راه یارى دهند و براى رسیدن به مقصد و مقصود فروغى بیشتر افکنند.

صفحات «میقات» ویژه «حج» خواهد بود، اکنون اندکى گسترده‏تر فصول آن را بازگوئیم:

از تاریخ مکه، مدینه، سرزمین جزیرةالعرب، جغرافیاى سیاسى آن در طول تاریخ، حاکمیتها و سیاستهاى آن سخن خواهد رفت.

بررسیهاى تاریخ کعبه، مسجدالنبى، سیر تحولات و شکل گیریهاى گوناگون آن، گزارش چگونگى‏هاى حوادث مربوط به آن در مسجد عظیم نیز مجال نشر خواهد یافت.

نگرشها، باورها، آیینهاى مختلف در باب حج، سفر حج، زیارت خانه خدا در میان ملتها، قومها، نژادهاى گوناگون نیز مى‏تواند صفحاتى از «میقات» را به خود اختصاص دهد.

شناسایى و شناساندن ابعاد عرفانى، سیاسى، اجتماعى، فرهنگى و فقهى حج بى‏گمان بیشترین جلوه‏گاه فصول «میقات» را باید شکل دهد. از این روى «میقات» در انتظار بررسیهاى استوار و ژرفنگرانه عالمان و آشنایان معارف دریاوارِ مکتب اسلام است که در این باب قلم زنند و تشنگان حقیقت و راهیان نور را بهره رسانند.

آنانکه توفیق زیارت یافته‏اند و از جذبه و کششهاى والاى خانه خدا و حرم رسول‏اللَّه بهره‏ها گرفته‏اند و کوششهاى راهیان وادى نور را دیده‏اند، بى‏گمان خاطره‏ها اندوخته و نکته‏هاى گفتنى و ثبت کردنى بسیار دارند.

بسیارى از این خاطره‏ها از یکسوى مى‏تواند در ترسیم باورها، فرهنگها و نگاهها و نگرشهاى گوناگون ملتها در چگونگى این عبادت بزرگ سودمند افتد و از سوى دیگر

میقات حج، شماره‏1، ص: 4

افزون بر آموزندگى و تنبه‏آفرینى مى‏تواند در ریشه‏یابى باورها و اعتقادات و نیز رقم زدن و ترسیم کران تأثیر و تأثر فرهنگهاى کارآمد باشد. بنابراین «میقات» از همه اینگونه کسان دعوت مى‏کند، که خاطره‏ها، یادها، نکته‏هاى خواندنى و ماندنى خود را براى نشر در اختیار آن قرار دهند.

مراسم شکوهمند حج که‏ «قِیاماً لِلنَّاسِ» است، بى‏گمان از آنِ همه، و متعلق به تمام امتى است که شیداى حق و دل داده به خداوندند. و اکنون که انقلاب مقدس اسلامى در سرزمین عزیز ایران، آن را به «ام‏القراى» جهان اسلام تبدیل کرده است، تأثیر برگزارى هرچه باشکوهتر، استوارتر، دلپذیرتر و آموزنده‏تر آن در برکشیدن نام اسلام و زیباى نشان دادن چهره والاى اسلام، غیر قابل انکار است. پیشنهادها، راهنمائیها، و ارزیابى‏هاى دقیق از این کنگره عظیم و طرحها و دیدگاهها مغتنم است و کارآمد.

«میقات» از همه آنانکه در این باب اندیشیده‏اند نیز مى‏خواهد که براى هر چه بیشتر نزدیک ساختن این مجمع سترگ الهى و انسانى به اهداف والاى آن، دریغ نورزند.

و...                                      مدیر مسئول



[1] - با بهره‏ورى از پیام بلند حضرت امام رضوان‏اللَّه علیه به زائران حج/ 1365.

ندارد